گرفتگی دودکش، علت مرگ بسیاری از گاز گرفتگی‌ها/قاتل خاموش را جدی بگیرید

روزنگارآنلاین، با استقرار تدریجی هوای سرد در هفته‌های اخیر، خانواده‌های کرمانشاهی استفاده از بخاری‌های گازی را آغاز کرده‌اند؛ موضوعی که اگر بدون بررسی فنی و رعایت نکات ایمنی انجام شود، می‌تواند در مدت کوتاهی حادثه‌آفرین باشد.

شرکت گاز استان از مشترکان خواسته که در استفاده از وسایل گازسوز حتما نکات ایمنی رعایت شود از جمله استفاده از دودکش و اطمینان از باز بودن راه خروج منواکسید کربن از طریق کلاهک آن، استفاده از دودکش مجزا برای هر وسیله گازسوز و استفاده از بست فلزی مناسب برای بستن و سفت کردن شلنگ گاز.

آتش‌نشانی کرمانشاه نیز طی هفته‌های اخیر چندین هشدار رسمی صادر کرده و خواستار افزایش هوشیاری شهروندان شده است؛ از سوی دیگر، تازه‌ترین گزارش پزشکی قانونی استان کرمانشاه نشان می‌دهد که در نیمه نخست امسال چهار نفر شامل ۲ زن و ۲ مرد در استان بر اثر مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن جان باخته‌اند.

گرچه این رقم نسبت به هشت فوتی ثبت‌شده در نیمه نخست سال گذشته کاهش یافته است اما آمارهای رسمی کشور نشان می‌دهد که این ارقام در نیمه دوم سال معمولا افزایش چشم‌گیری دارد؛ زیرا بیشترین موارد گازگرفتگی در فصل‌های سرد و هم‌زمان با استفاده مداوم از وسایل گرمایشی رخ می‌دهد.

مونوکسیدکربن گازی بی‌رنگ، بی‌بو و بی‌طعم است و همین ویژگی باعث می‌شود افراد متوجه نشت آن نشوند؛ این گاز در مدت کوتاهی وارد جریان خون شده و با جایگزینی بر هموگلوبین، فرد را دچار بی‌هوشی و در موارد شدید موجب مرگ می‌کند.

افزایش نگرانی‌ها با آغاز فصل سرما

کرمانشاه به دلیل اقلیم سرد و نیمه‌سرد خود، هر سال بخش قابل توجهی از فصل پاییز و زمستان را با مصرف گسترده بخاری‌های گازی سپری می‌کند؛ به‌ویژه در مناطق شمالی و مرتفع و برخی محلات قدیمی، استفاده از وسایل گرمایشی فرسوده یا دودکش‌های غیراستاندارد بیشتر مشاهده می‌شود.

آتش‌پاد سعید قادری، رییس سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری کرمانشاه در این ارتباط گفت: رعایت دقیق نکات ایمنی در نصب و استفاده از وسایل گرمایشی امری حیاتی برای گذران زمستانی امن است؛ بی‌توجهی به نصب صحیح بخاری و دودکش‌ها هر سال موجب بروز حوادث تلخ گازگرفتگی و آتش‌سوزی در منازل می‌شود.

وی با بیان اینکه شهروندان باید پیش از روشن کردن بخاری‌ها از سلامت اتصالات و مسیر دودکش مطمئن شوند و در صورت مشاهده هرگونه نشتی یا انسداد از نیروهای متخصص کمک بگیرند، ادامه داد: همچنین دودکش‌ها باید از جنس مقاوم و بدون نشتی باشند و مسیرشان تا انتهای پشت‌بام به‌صورت مستقیم ادامه یابد.

قادری افزود: استفاده از کلاهک H شکل در انتهای دودکش مناسب‌ترین نوع دودکش است زیرا این نوع کلاهک مانع بازگشت دود و گاز منوکسیدکربن به داخل منزل شده و از خاموش شدن بخاری در اثر وزش باد جلوگیری می‌کند؛ استفاده از بخاری‌های دارای دودکش استاندارد و مجهز به سیستم قطع خودکار اکسیژن یکی از راه‌های موثر برای پیشگیری از مسمومیت‌های گازی است.

بخش قابل توجهی از حوادث گازگرفتگی در خانه‌هایی رخ می‌دهد که سال‌هاست بازدید فنی نشده‌اند؛ بسیاری از این منازل دارای دودکش‌های قدیمی، لوله‌کشی غیراستاندارد یا مسیر خروج دود مسدود هستند؛ مشکلاتی که اغلب شهروندان پیش از روشن کردن وسایل گرمایشی به آن توجهی ندارند.

مدیریت بحران شهرداری در اطلاعیه اخیر خود تاکید کرده که باتوجه به سردتر شدن هوا همه شهروندان باید پیش از هرگونه استفاده از بخاری، مسیر دودکش‌ها را بررسی و از وجود کلاهک استاندارد اطمینان حاصل کرده و از نصب وسایل گرمایشی بدون دودکش به‌شدت خودداری کنند.

آمار پزشکی قانونی؛ کاهش موقت اما هشدارآمیز

درحالی‌که آمار نیمه نخست امسال کاهش یافته، اما پزشکی قانونی می‌گوید این کاهش نباید به اشتباه نگرانی‌ها را کم‌رنگ کند زیرا بیش از ۷۰ درصد فوتی‌های ناشی از گازگرفتگی در کشور در نیمه دوم سال ثبت می‌شود.

بر اساس گزارش پزشکی قانونی استان کرمانشاه، در نیمه نخست امسال چهار نفر شامل ۲ زن و ۲ مرد بر اثر مسمومیت با گاز منوکسیدکربن جان خود را از دست داده‌اند؛ این رقم نسبت به نیمه نخست سال گذشته که تعداد فوتی‌ها هشت نفر (۲زن و ۶مرد) بود، کاهش داشته است؛ اما این آمار نباید باعث شود مردم در توجه به هشدارهای زمستانه کاستی داشته باشند.

بهتاش خانی‌آباد، مدیرکل پزشکی قانونی استان کرمانشاه، با اشاره به ویژگی‌های خطرناک گاز منواکسیدکربن گفت: این گاز بی‌رنگ، بی‌بو و بی‌طعم است و به همین دلیل به آن قاتل خاموش گفته می‌شود؛ کوچک‌ترین نشت این گاز می‌تواند در مدت کوتاهی موجب بی‌هوشی و در موارد شدید منجر به مرگ شود.

وی با بیان اینکه بیشترین موارد مسمومیت در اثر استفاده ناصحیح از بخاری‌های گازی، آبگرمکن‌ها و دودکش‌های غیراستاندارد است، ادامه داد: خانواده‌ها باید پیش از روشن کردن وسایل گرمایشی، اتصالات و مسیر دودکش را کنترل کنند.

هشدارها درباره قاتل خاموش را جدی بگیریم

از جمله راه ها برای کاهش آمار مرگ ناشی از گاز گرفتگی می‌توان به بررسی کامل مسیر دودکش‌ها و اطمینان از نصب کلاهک H، پرهیز از نصب بخاری‌های بدون دودکش در فضای بسته، استفاده از شیلنگ‌های گازی استاندارد و مجهز به بست فلزی، پرهیز از بستن کامل درز پنجره‌ها در شب و باز گذاشتن حداقل یک دریچه برای تهویه هوا اشاره کرد.

مدیرکل پزشکی قانونی استان کرمانشاه با بیان اینکه توجه به علائم اولیه مسمومیت مانند سردرد، تهوع، خواب‌آلودگی و سرگیجه بسیار مهم و حیاطی است، ادامه داد: در صورت مشاهده هرکدام از این علائم، افراد باید بلافاصله محل را ترک کرده و با اورژانس و آتش‌نشانی تماس بگیرند.

تاکید شرکت گاز بر استفاده از وسایل استاندارد

مدیر عامل شرکت گاز استان کرمانشاه نیز با توصیه بر مردم مبنی بر جدی گرفتن رعایت نکات ایمنی در استفاده از وسایل گاز سوز گفت: شهروندان تلاش کنند تا بخاری‌ها و سیستم‌های گرمایشی استاندارد و پربازده را جایگزین وسایل قدیمی و پرمصرف کرده و با استفاده از عایق‌های مناسب در درب‌ها، پنجره‌ها و دیوارها، میزان هدررفت گرما را به‌شکل قابل توجهی کاهش داده و موجب صرفه‌جویی در مصرف انرژی کنند و از سوی دیگر سطح ایمنی وسایل گازسوز خود را ارتقا دهند.

ناصر حسینی همچنین دمای مناسب برای فصول سرد را بین ۱۸ تا ۲۱ درجه سانتی‌گراد عنوان کرد و یادآور شد: این دما علاوه بر تأمین گرمای مطلوب، نقش مؤثری در صرفه‌جویی در مصرف گاز دارد.

وی رعایت نکات ایمنی و مصرف بهینه گاز طبیعی را از مشترکان خواستار شد و گفت: همه باید برای سپری کردن فصل سردی ایمن و کم مخاطره تلاش کنیم و از مشترکان می خواهیم که در استفاده از وسایل گاز سوز به توصیه های کارشناسان شرکت گاز توجه کنند و در صورت نیاز به گرفتن اطلاعات مورد نیاز با سامانه ۱۹۴ امداد شرکت گاز تماس بگیرند.

در حال حاضر شمار کل مشترکان گاز در استان به ۷۳۵ هزار و ۷۴۶ مشترک و ضریب نفوذ گاز در بخش شهری به ۱۰۰ و در بخش روستایی به ۹۹.۴ درصد ارتقاء یافته است.

استان کرمانشاه بیش از ۲ میلیون نفر جمعیت ساکن در ۳۴ شهر و ۲ هزار و ۵۹۰ روستا دارد.