صیانت از منابع طبیعی نیازمند گذار از مدیریت واکنشی به مدیریت ریسک و مشارکت سازمان‌یافته مردمی است

معاون اداره‌کل مدیریت بحران استانداری کرمانشاه با تأکید بر اهمیت حفاظت از منابع طبیعی و مقابله مؤثر با آتش‌سوزی‌ها، گفت: منابع طبیعی به‌عنوان میراث ماندگار نسل‌ها، سرمایه‌ای راهبردی برای توسعه پایدار و امنیت زیستی جوامع محسوب می‌شود و صیانت از آن، مسئولیتی فراتر از وظایف سازمانی و یک تکلیف ملی است.

کرانیان در نشست ستاد پیشگیری، هماهنگی و فرماندهی عملیات پاسخ به بحران شهرستان هرسین با تبریک عید سعید غدیر خم و گرامیداشت یاد و خاطره حضرت امام خمینی(ره) و رهبر شهید اظهار کرد: مدیریت بحران شهرستان هرسین بر پایه ظرفیت‌های ارزشمند مردمی، همدلی دستگاه‌ها و ارتقای تاب‌آوری اجتماعی شکل گرفته و این سرمایه اجتماعی می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش مخاطرات ایفا کند.

وی با اشاره به خسارات گسترده ناشی از آتش‌سوزی‌ها در سال‌های اخیر افزود: در سال ۱۴۰۳ بیش از ۱۳ هزار هکتار از عرصه‌های منابع طبیعی، محیط زیست و اراضی کشاورزی استان درگیر حریق شد که یکی از تلخ‌ترین تجربه‌های مدیریت بحران در کرمانشاه به شمار می‌رود. شرایط مناسب بارندگی و افزایش پوشش گیاهی در سال جاری، ضمن ایجاد فرصت‌های ارزشمند زیست‌محیطی، ضرورت آمادگی و مراقبت بیشتر برای پیشگیری از آتش‌سوزی‌ها را دوچندان کرده است.

معاون اداره‌کل مدیریت بحران استانداری کرمانشاه با بیان اینکه رویکردهای نوین مدیریت بحران بر کاهش خطر و مدیریت ریسک استوار است، تصریح کرد: امروز دیگر نمی‌توان مدیریت بحران را صرفاً در مرحله پاسخ تعریف کرد؛ بلکه برنامه‌ریزی پیشگیرانه، شناسایی آسیب‌پذیری‌ها، آموزش، آمادگی و هماهنگی بین‌بخشی باید در اولویت قرار گیرد.

کرانیان از “طرح عملیاتی ۱۰۴ سازمان مدیریت بحران کشور” به‌عنوان نقشه راه مدیریت آتش‌سوزی در عرصه‌های طبیعی نام برد و گفت: این سند بر پایه قوانین و اسناد بالادستی کشور تدوین شده و وظایف تمامی دستگاه‌های مسئول، زمان‌بندی اقدامات، فرآیندهای عملیاتی و شاخص‌های ارزیابی را به‌صورت دقیق مشخص کرده است.

وی با تأکید بر اینکه تمامی دستگاه‌های مشمول قانون مدیریت بحران در حوزه پیشگیری و کاهش خطر مسئولیت مستقیم دارند، خاطرنشان کرد: هیچ دستگاهی نمی‌تواند خود را خارج از چرخه مدیریت بحران بداند؛ چراکه قانون، مسئولیت مشخصی برای همه نهادهای دولتی و حتی بخش خصوصی در شرایط اضطراری تعیین کرده است.

معاون اداره‌کل مدیریت بحران استانداری کرمانشاه، مشارکت مردمی را یکی از ارکان موفقیت در مدیریت بحران دانست و افزود: تجربه جهانی نشان می‌دهد کشورهایی که از ظرفیت مردم به‌صورت سازمان‌یافته استفاده می‌کنند، عملکرد موفق‌تری در مواجهه با مخاطرات دارند. تقویت مسئولیت‌پذیری اجتماعی، بهره‌گیری از ظرفیت‌های محلی و افزایش مقبولیت تصمیمات از مهم‌ترین مزایای مشارکت مردمی در مدیریت بحران است.

کرانیان با اشاره به برنامه “قرارگاه ایران من” گفت: هدف این برنامه، سازماندهی ظرفیت‌های داوطلبانه و مردمی برای حضور مؤثر، هماهنگ و ایمن در حوادث و بحران‌هاست تا از موازی‌کاری، اتلاف منابع و اختلال در فرماندهی عملیات جلوگیری شود.

وی آموزش را یکی از مهم‌ترین ابزارهای کاهش خطر دانست و اظهار کرد: آموزش زمانی اثربخش خواهد بود که منجر به تغییر رفتار شود. آموزش‌های مرتبط با پیشگیری از حریق، نحوه ورود ایمن به عرصه حادثه، کار با تجهیزات اطفای حریق و شناخت اصول اولیه مقابله با آتش باید به‌صورت مستمر و هدفمند دنبال شود.

معاون اداره‌کل مدیریت بحران استانداری کرمانشاه همچنین بر ضرورت تهیه نقشه‌های پهنه‌بندی خطر و شناسایی نقاط آسیب‌پذیر تأکید کرد و گفت: شناخت دقیق مناطق پرخطر، امکان تصمیم‌گیری سریع‌تر و استفاده بهینه از زمان طلایی عملیات را فراهم می‌کند.

وی مدیریت دانش و بهره‌گیری از درس‌آموخته‌های حوادث گذشته را از دیگر الزامات مدیریت بحران برشمرد و افزود: ثبت تجربیات، تحلیل نقاط ضعف و قوت عملیات‌های گذشته و انتقال دانش حاصل از آن، یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های پنهان در حوزه مدیریت بحران است.

کرانیان با اشاره به ظرفیت‌های قانونی موجود در قانون مدیریت بحران کشور خاطرنشان کرد: قانون، علاوه بر تعیین وظایف دستگاه‌ها، ضمانت‌های اجرایی و مسئولیت‌های مشخصی نیز برای مدیران و متولیان امر پیش‌بینی کرده است و هرگونه قصور یا کوتاهی در انجام وظایف قانونی می‌تواند تبعات حقوقی و مدیریتی در پی داشته باشد.

وی در پایان با قدردانی از همکاری فرمانداری، بخشداری‌ها، دهیاران، دستگاه‌های اجرایی، منابع طبیعی، محیط زیست، جهاد کشاورزی، هلال احمر و سایر نهادهای مسئول، اظهار امیدواری کرد که با هم‌افزایی، برنامه‌ریزی هدفمند و مشارکت مردم، بتوان از میراث طبیعی استان به‌عنوان سرمایه‌ای ماندگار برای نسل‌های آینده صیانت کرد.