تاب‌آوری استان بدون مشارکت مردم در مدیریت بحران محقق نمی‌شود

معاون اداره‌کل مدیریت بحران استانداری کرمانشاه با تأکید بر نقش بی‌بدیل مشارکت‌های مردمی در مدیریت بحران، گفت: تقویت تاب‌آوری جامعه‌محور بدون بهره‌گیری از ظرفیت تشکل‌های مردمی، بحران‌یاران و گروه‌های محلی امکان‌پذیر نیست.

احمد کرانیان در کارگروه آموزشی ویژه تشکل‌ها، انجمن‌ها و فعالان حوزه منابع طبیعی و محیط زیست، با تسلیت ایام سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین (ع)، اظهار کرد: بحران‌یاران و داوطلبان مردمی از مهم‌ترین ارکان خط مقدم مدیریت بحران هستند؛ افرادی که شاید نامشان کمتر در رسانه‌ها مطرح شود، اما نقش آنان در حفاظت از طبیعت، کاهش مخاطرات و افزایش آمادگی جوامع محلی انکارناپذیر است.

وی افزود: یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های ساختارهای موفق و ناموفق مدیریت بحران، میزان بهره‌گیری از ظرفیت مشارکت‌های مردمی است. تجربه‌های جهانی و ملی نشان داده است هرجا مردم در فرآیند مدیریت بحران نقش‌آفرین بوده‌اند، میزان خسارات و آسیب‌ها به شکل محسوسی کاهش یافته است.

معاون اداره‌کل مدیریت بحران استانداری کرمانشاه با اشاره به اهمیت حضور مردم در لحظات اولیه وقوع حوادث، تصریح کرد: در زمان بروز مخاطرات، نخستین افرادی که در صحنه حضور دارند خود مردم هستند. از این‌رو سرعت واکنش اولیه و استفاده از “زمان طلایی” برای کاهش خسارات جانی و مالی، ارتباط مستقیمی با میزان آمادگی و مشارکت مردمی دارد.

کرانیان ادامه داد: بهره‌گیری از دانش و شناخت محلی از دیگر مزایای مشارکت‌های مردمی است. افراد بومی و تشکل‌های محلی به دلیل آشنایی دقیق با ویژگی‌های محیطی، نقاط آسیب‌پذیر و نیازهای منطقه، می‌توانند در شناسایی مخاطرات و ارائه راهکارهای عملیاتی حتی جلوتر از ساختارهای رسمی عمل کنند.

وی کاهش بار عملیاتی دولت را از دیگر کارکردهای مهم مشارکت‌های مردمی برشمرد و گفت: محدودیت منابع انسانی، تجهیزات و اعتبارات در حوزه مدیریت بحران واقعیتی انکارناپذیر است و حضور سازمان‌یافته مردم می‌تواند در پر کردن خلأهای موجود و افزایش کارآمدی اقدامات امدادی و عملیاتی نقش مؤثری ایفا کند.

معاون اداره‌کل مدیریت بحران استانداری کرمانشاه خاطرنشان کرد: زمانی که برنامه‌ریزی‌ها و تصمیم‌گیری‌ها با مشارکت مردم انجام شود، میزان پذیرش اجتماعی افزایش یافته و اجرای برنامه‌ها با همراهی و اثربخشی بیشتری دنبال خواهد شد.

کرانیان با تأکید بر اینکه نباید از ظرفیت‌های مردمی صرفاً در مرحله پاسخ به بحران استفاده شود، اظهار داشت: مشارکت‌های مردمی باید در تمامی مراحل چهارگانه مدیریت بحران شامل پیشگیری، آمادگی، پاسخ و بازسازی مورد توجه قرار گیرند.

وی توضیح داد: در مرحله پیشگیری می‌توان از ظرفیت تشکل‌های مردمی برای شناسایی و ارزیابی مخاطرات، پایش مستمر مناطق حساس و اجرای طرح‌های کاهش خطر استفاده کرد. همچنین در مرحله آمادگی، آموزش عمومی، فرهنگ‌سازی، تشکیل تیم‌های واکنش اضطراری و ارتقای سطح آگاهی جامعه از مهم‌ترین عرصه‌های حضور مردم به شمار می‌رود.

معاون اداره‌کل مدیریت بحران استانداری کرمانشاه افزود: در مرحله پاسخ، امدادرسانی اولیه، مدیریت اسکان اضطراری، توزیع کمک‌ها و پشتیبانی عملیات از جمله حوزه‌هایی است که مشارکت مردمی می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت اقدامات داشته باشد. در مرحله بازسازی نیز تشکیل صندوق‌های محلی، جلب همکاری جوامع محلی و مشارکت در بازتوانی مناطق آسیب‌دیده از ظرفیت‌های ارزشمند مردمی محسوب می‌شود.

کرانیان در پایان با قدردانی از اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کرمانشاه، گفت: دغدغه‌مندی و نگاه آینده‌نگرانه مجموعه منابع طبیعی استان در زمینه آموزش، فرهنگ‌سازی و جلب مشارکت‌های مردمی در حفاظت از منابع طبیعی و کاهش مخاطرات، اقدامی ارزشمند و اثرگذار است که می‌تواند الگویی برای سایر دستگاه‌های اجرایی باشد. وی ابراز امیدواری کرد با توسعه آموزش‌های تخصصی و تقویت سرمایه اجتماعی، شاهد افزایش تاب‌آوری استان در برابر مخاطرات طبیعی و انسانی باشیم.