فرونشست زمین بزرگترین چالش حوزه کشاورزی کشور است

وی یکی از راه هایی که می تواند جلوی فرونشست زمین را بگیرد را استفاده بهینه و درست از آب عنوان کرد و افزود: با توجه به اینکه جبران این اتفاق بسیار سخت است از اینرو باید بیش از پیش به بهره برداران بابت دقت در استفاده از آب های زیرزمینی و محدودساختن آن هشدار داد.

مدیرکل دفتر توسعه شبکه‌های آبیاری و زهکشی وزارت جهاد کشاورزی تاکید کرد: در کنار حفاظت از منابع آب نباید خاک و حفاظت از آن را به فراموشی سپرد زیرا حفاظت از خاک در تأمین امنیت غذایی بسیار ضروری است و باید به عنوان یک اولویت در سیاست‌های کشاورزی کشور قرار گیرد.

تدوین ۱۷ دستورالعمل در حوزه حفاظت از خاک

ابوالحسنی، همچنین از تدوین ۱۷ دستورالعمل در حوزه حفاظت خاک توسط معاونت آب و خاک خبر داد و گفت: تاکنون از این تعداد هشت دستورالعمل تصویب شده و سایر موارد نیز در دست بررسی و نهایی‌سازی است که شامل مطالعات خاک‌شناسی، پایش کیفیت خاک، ارزیابی عملکرد آزمایشگاه‌ها و اجرای مزارع الگویی است.

وی به جایگاه ویژه و مهم خاک در سراسر دنیا به عنوان اصلی‌ترین بستر تولید که بخش عمده امنیت غذایی ما بر پایه سلامت از آن شکل می‌گیرد اشاره کرد و گفت: خاک، ستون تولید غذاست و هرگونه آسیب به آن مستقیماً بر توان تولیدی کشور تأثیر می‌گذارد.

هرگونه توسعه شهری و روستایی باید با رعایت اصول حفاظت از خاک باشد

مدیرکل دفتر توسعه شبکه‌های آبیاری و زهکشی وزارت جهاد کشاورزی با بیان اینکه هرگونه توسعه شهری و روستایی باید با رعایت کامل اصول حفاظت از خاک انجام شود تاکید کرد: در برنامه‌ریزی‌های توسعه‌ای نیز، حفاظت از خاک باید در اولویت باشد و هر اقدامی در این حوزه با نگاه بلندمدت و متکی بر سیاست‌های کلی نظام انجام گیرد.

وی اضافه کرد: در این راستا نامگذاری روز جهانی خاک نیز تنها یک مناسبت نمادین نیست، بلکه فرصتی مهم برای یادآوری نقش بی‌بدیل خاک در تولید، امنیت غذایی و سلامت جامعه است.

ابوالحسنی، در ادامه به شعار سال «خاک سالم، شهر سالم» اشاره کرد و افزود: این شعار نشان‌دهنده ارتباط مستقیم سلامت خاک با کیفیت زندگی و سلامت شهروندان است و نیاز به همکاری بیشتر شهرداری‌ها را برجسته می‌کند.

وی تصویب قانون حفاظت از خاک در سال ۱۳۹۸ را یک گام مهم در این راستا دانست و افزود: در این قانون برای دستگاه‌های مختلف از جمله وزارت جهاد کشاورزی، سازمان حفاظت محیط‌زیست، شهرداری‌ها، سازمان زمین‌شناسی و سایر نهادها وظایف مشخصی تعریف شده و تأخیر در اجرای آن تهدیدی برای امنیت غذایی است.

فرونشست زمین یکی از جدی‌ترین تهدیدهای زیست‌محیطی و عمرانی ایران در دهه‌های اخیر است که عمدتاً به‌دلیل برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی رخ می‌دهد، وقتی سطح آب‌های زیرزمینی بیش از اندازه کاهش می‌یابد، لایه‌های خاک و سنگ‌های آبرفتی که پیش‌تر با آب پر شده بودند، فشرده می‌شوند و زمین به‌تدریج نشست می‌کند.

این پدیده نه‌تنها زمین‌های کشاورزی را نابارور می‌سازد، بلکه باعث ترک خوردن جاده‌ها، تخریب ساختمان‌ها و لوله‌های شهری، و حتی تغییر مسیر رودخانه‌ها می‌شود، کارشناسان فرونشست را «زلزله خاموش» می‌نامند، زیرا بدون هشدار واضح پیش می‌رود اما آثار آن می‌تواند جبران‌ناپذیر باشد.

به گفته کارشناسان راهکار اصلی مقابله با آن، مدیریت مصرف آب، احیای قنوات، تغییر الگوی کشت و تقویت ذخایر آب‌های سطحی است.