روانشناسی رنگ

بیتا صیادی-روزنگار آنلاین:
روانشناسی رنگ چیست؟

آیا تابه‌حال متوجه تأثیر روانشناسی رنگ بر روحیه و احساسات خود شده‌اید؟ تا‌به‌حال رنگ خاص یک اتاق یا فروشگاه حس خاصی را به شما منتقل کرده است؟ مدت زیادی است که طراحان و هنرمندان از روانشناسی رنگ در کارهای خود استفاده می‌کنند. رنگ می‌تواند تأثیر چشمگیری در خلق‌وخو، احساسات و رفتار داشته باشد.

رنگ یک ابزار ارتباطی قدرتمند است و حتی روی واکنش‌های فیزیولوژیکی بدن هم تأثیر دارد. برخی رنگ‌‌ها با افزایش فشارخون، افزایش متابولیسم و خستگی چشم ارتباط دارند. اما رنگ چگونه بر این واکنش‌ها و روحیه تأثیر می‌گذارد؟

روانشناسی رنگ، به انگلیسی Color Psychology، به مطالعه رنگ ها و ارتباط آن با رفتار انسان گفته می‌شود. هدف آن بررسی نحوه تأثیر رنگ بر تصمیمات روزمره است. آیا رنگ لباس ما را مجبور به خرید می‌کند؟ آیا رنگ یک محصول باعث می‌شود که آن برند را بر دیگری ترجیح دهیم؟ باید بگوییم که بله؛ رنگ‌ها در تصمیمات روزمره ما تأثیر دارند، اما دلیل آن کمی پیچیده است.

هرچند تحقیقات زیادی در‌این‌رابطه انجام نشده است اما این روزها روانشناسی رنگ به موضوع داغی در بازاریابی، هنر، طراحی و سایر زمینه‌ها تبدیل شده است. روان‌شناسان و متخصصان تحقیقات و مشاهدات مهمی در مورد روانشناسی رنگ و تأثیر آن بر احساسات انجام داده‌اند. احساسات شما در مورد رنگ‌ها اغلب شخصی است و ریشه در فرهنگ یا تجربه شما دارد. به‌عنوان‌مثال رنگ سفید در بسیاری از کشورهای غربی نشان پاکی و بی‌گناهی است. اما در کشورهای آسیای شرقی به‌عنوان نماد عزاداری شناخته می‌شود.

چندین فرهنگ باستانی از جمله مصری‌ها و چینی‌ها از کروموتراپی یا رنگ‌درمانی برای درمان استفاده می‌کردند. گاهی به کروموتراپی نوردرمانی یا رنگ‌شناسی هم گفته می‌شود. هنوز هم از رنگ‌شناسی در درمان استفاده می‌شود. در این نوع درمان رنگ‌ها کاربردهای زیر را دارند.

رنگ قرمز برای تحریک بدن و ذهن و افزایش گردش خون استفاده می‌شود.
تصور می‌شود که رنگ زرد باعث تحریک اعصاب می‌شود.
نارنجی برای التیام ریه‌ها و افزایش سطح انرژی کاربرد دارد.
اعتقاد بر این است که رنگ آبی بیماری‌ها را تسکین می‌دهد و درد را آرام می‌کند.
تصور می‌شود رنگ‌هایی با طیف نیلی مشکلات پوستی را کاهش دهند.
اثرات روانی رنگ
به‌طورکلی ادراک رنگ تا حدودی ذهنی است. اما برخی رنگ‌ها معنای جهانی دارند. طیف رنگ‌های موجود در ناحیه قرمزرنگ‌های گرم شناخته می‌شوند و شامل قرمز، نارنجی و زرد است. این رنگ‌ها حسی از گرما و راحتی تا احساس خشم و خصومت را برمی‌انگیزد.

رنگ‌های طیف آبی به‌عنوان رنگ‌های سرد شناخته می‌شوند و شامل آبی، بنفش و سبز هستند. این رنگ‌ها اغلب به‌عنوان نماد آرام بودن شناخته می‌شوند. اما گاهی می‌توانند احساس غم یا بی‌تفاوتی را هم القاء کنند. به همین دلیل شناخت ویژگی رنگ‌‌ها برای انتخاب درست و اصولی آن‌ها مهم است.
روانشناسی رنگ در کودکان

بر اساس مطالعات انجام شده رنگ‌ها روی رشد مغز، خلاقیت، بهره‌وری و یادگیری کودکان تأثیر دارند. تأثیر رنگ بر افراد مختلف می‌تواند کمی متفاوت باشد. تأثیرات رنگ‌ها را می‌توان در کودکان به‌وضوح مشاهده کرد. کودکان معمولاً نسبت به رنگ‌ها حساس‌تر هستند. به‌عنوان‌مثال روان‌شناسان توصیه می‌کنند که رنگ اتاق کودکان مضطرب قرمز نباشد. حتی پوشیدن لباس قرمز یا کوله‌پشتی قرمز هم کودک را بی‌قرارتر و پرتنش‌تر می‌کند. همین امر در مورد کودکان بیش‌فعال هم صادق است. رنگ قرمز هیجان و فعالیت این کودکان را بیشتر کرده و تأثیر منفی بر آموزش‌های انجام شده دارد. اگر کودک شما پرانرژی و بی‌قرار است، استفاده از رنگ‌های آبی، سبز و بنفش بیشتر توصیه می‌شود.

علاوه بر روانشناسی رنگ اتاق‌خواب کودک باید در مورد وسایل و نشانه‌های استفاده شده هم دقت کنید. هرچه سن کودک کمتر است، اتاق او باید ساده‌تر باشد. پیوندهای مغزی در کودک تا سن ۵ یا ۶ سالگی هنوز تکمیل نشده است و به دلیل نداشتن مهارت خواندن و نوشتن برای برقراری ارتباط بیشتر، کودک بیشتر به علائم بصری تکیه می‌کند. از این رو رنگ یک ابزار مهم ارتباطی برای کودک محسوب می‌شود.

معرفی کتاب روانشناسی رنگ
امروزه کتاب‌های روانشناسی رنگ توسط نویسندگان و روان‌شناسان متعددی به چاپ رسیده است. اگر در زمینه شناخت ویژگی رنگ‌ها و روانشناسی رنگ دانشی ندارید، می‌توانید از کتاب‌های رنگ شناسی استفاده کنید. برخی از این کتاب‌ها را که به‌راحتی در فروشگاه‌های آنلاین پیدا می‌شود، برای شما معرفی کرده‌ایم.
کتاب روانشناسی رنگ‌ها اثر دوی سادکا
کتاب دانش و روانشناسی رنگ‌ها اثر مایمی کوپر
کتاب روانشناسی رنگ‌ها اثر ماکس لوشر