موسیقی درمانی

بیتا صیادی-روزنگار آنلاین:
موسیقی درمانی چیست؟

موسیقی درمانی همچون خانواده درمانی یکی از انواع روان درمانی است که در آن از موسیقی یا عناصری همچون ریتم، صدا و هارمونی برای دستیابی به اهدافی مانند آرامش، کاهش استرس و بهبود کیفیت زندگی بیمار استفاده می‌کنند. در این روش، موسیقی درمانگر که از تخصص کافی برخوردار است با نواختن ساز، خواندن آواز یا حتی نوشتن ترانه به مراجع کمک می‌کند تا احساسات خود را بیان کند.

این تکنیک می‌تواند در کاهش اضطراب یا تقویت مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی موثر باشد؛ از همین‌رو برای گروه‌های مختلف همچون کودکان، سالمندان، افراد دارای ناتوانی ذهنی یا جسمی و بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن توصیه می‌شود. تعداد جلسات این روش معمولا بر اساس نیازها و اهداف فرد متفاوت است. گاهی در این جلسات نیاز به نواختن ساز، نوشتن موسیقی یا آواز خواندن است و گاهی همراه با درمانگر فقط به موسیقی گوش می‌دهید یا درباره معنای آن حرف می‌زنید.

تاریخچه موسیقی درمانی در روانشناسی

تاریخچه موسیقی‌ درمانی در روانشناسی به دوران باستان برمی‌گردد، اما موسیقی‌درمانی بالینی به عنوان یک رشته علمی از قرن بیستم روی کار آمد. در فرهنگ باستانی یونان، مصر، هند و چین از موسیقی برای شفای برخی بیماران استفاده می‌کردند. افلاطون و ارسطو نیز بارها به تاثیرات موسیقی بر روح و رفتار انسان اشاره کرده‌اند. موسیقی درمانی در ایران باستان هم مورد توجه دانشمندانی همچون بوعلی سینا بود و از آن برای آرام‌سازی روان، ایجاد تعادل در مزاج و طبع انسان استفاده می‌کردند.

در روانشناسی معاصر هم، موسیقی‌درمانی در کنار روش‌های دیگر برای درمان برخی اختلالات روانی استفاده می‌شود. این رشته هم‌اکنون، در بسیاری از کشورها در حال تدریس است و در بیمارستان‌ها، مراکز توانبخشی، مدارس و کلینیک‌های روان‌درمانی کاربرد دارد.
این رویکرد درمانی کاملا منعطف است و می‌توان آن را نسبت به ویژگی‌ها و موقعیت هر فرد تغییر داد. به همین دلیل افراد در هر سنی (کودکان و حتی سالمندان)، با هر سطح شناخت موسیقی یا وضعیت سلامت جسم و ذهن می‌توانند از مزایای موسیقی درمانی بهره‌مند شوند.
مهم‌ترین فواید این روش درمانی را می‌توان شامل موارد زیر دانست:

کاهش استرس و اضطراب
بهبود خلق‌وخو با افزایش سطح دوپامین
کاهش ضربان قلب و تنش‌های عضلانی
بهبود عملکرد افراد مبتلا به افسردگی با افزایش سطح سروتونین
آرامش سیستم عصبی بدن
تقویت مهارت‌های ارتباطی
کمک به بروز احساسات و تقویت تعاملات اجتماعی
افزایش تمرکز و حافظه، به‌ویژه در کودکان و سالمندان
کمک به مدیریت درد
بهبود مهارت‌های حرکتی
تنظیم احساسات و خودآگاهی
بهبود کیفیت خواب
افزایش اعتمادبه‌نفس
ایجاد احساسات مثبت مانند حس آرامش و رضایتمندی

گوش دادن به موسیقی آرام قبل از خواب به تنظیم الگوی خواب، کاهش افکار مزاحم و بهبود کیفیت خواب کمک می‌کند. البته اگر برای مدت طولانی است که درگیر بی‌خوابی شبانه هستید، باید به پزشک مراجعه کنید تا علت بی‌خوابی مشخص شود.
موسیقی درمانی چه بیماری‌هایی را درمان می‌کند؟
۱-موسیقی درمانی برای کودکان اوتیسم
۲-موسیقی درمانی برای کودکان بیش فعال
۳-موسیقی درمانی برای ریلکسیشن
۴-موسیقی درمانی برای افسردگی
۵-موسیقی درمانی برای خواب
۶-موسیقی درمانی برای معلولین ذهنی
۷-موسیقی درمانی برای کاهش وزن
۸-موسیقی درمانی برای مدیریت درد
روند جلسات موسیقی درمانی چگونه است؟
جلسات موسیقی درمانی معمولا ساختار مشخصی دارند و با توجه به نیازها، سن، توانایی‌ها و هدف درمانی هر فرد تنظیم می‌شوند. این جلسات می‌توانند فردی یا گروهی باشند و باید توسط یک موسیقی درمانگر متخصص اجرا شوند.